Konrad Pierzchalski

00:00:05: Poza schematem.

00:00:07: Dzień dobry przy mikrofonie Aleksandra Chromada.

00:00:10: Witam serdecznie w audycji Poza Schematem.

00:00:12: Moim dzisiejszym gościem jest Konrad Pieszalski, ratownik medyczny, psycholog, wykładowca akademicki.

00:00:18: Cześć Konrad!

00:00:19: Dzieś dobry, witam cię serdeczne.

00:00:21: Część ola, dzień dobry Państwu.

00:00:22: Kiedy myślimy o pierwszej pomocy najczęściej wyobrażamy sobie resuzcytację, opatrywanie ran czy wezwanie karetki ale zanim zaczniemy pomagać komuś innemu często musimy sobie poradzić z własnym stresem lękiem czy poczuciem bezradności.

00:00:36: Chciałabym o tym z Tobą dzisiaj porozmawiać, bo wiem że działasz na bardzo wielu polach.

00:00:41: Konradzie jak się zaczęła Twoja historia w ogóle?

00:00:44: Jak się zacząło twoje działanie?

00:00:46: Gdy byłem dzieckiem byłem świadkiem pewnego potrącenia i pamiętam to dzisiaj ten obraz, w którym te osoby które były wokół, były świadkami tego zdarzenia plus kierowca tego samochodu.

00:01:01: one bardzo głośno krzyczały Krzyczały też na siebie nawzajem.

00:01:06: Tam był jeden wielki chaos i jedna wielka panika, a ja stałem w tym wszystkim jako dziecko i nie rozumiałem wtedy jeszcze do końca tych uczuć ale miałem w środku takie uczucie że chciałbym potrafić ujażnić ten chaos.

00:01:23: We mnie było coś takiego, że nie widziałem wtedy tego świata pędzącego, tak trochę jak oni.

00:01:31: Dla nich wtedy to wszystko było takie ewidentnie bardzo silne.

00:01:35: no taka jest właśnie panika.

00:01:37: a mi wtedy trochę to zwolniło i miałem w środku właśnie to uczucie że chciałbym potrafić ujażmić ten chaos.

00:01:44: Miałem też taką pewną sytuację rodzinną gdzie jeden z moich rodziców przy mnie stracił przytomność gdy miałem sześć lat I wtedy też się to uczucia pojawiło.

00:01:53: No i stąd wzięło się Właśnie to pragnienie, to ujażmianie tego chaosu gdy dookoła jest mnóstwo paniki i mnistwo złości.

00:02:03: A powiedz mi jak byś tu dzisiaj widział co się dzieje w takich sytuacjach?

00:02:07: Co to jest za chaos?

00:02:08: Ten chaos to nic innego jak biologicznego punktu widzenia krew która odpływa skory przedczołowej.

00:02:16: mózg odbiera sytuację jako sytuację nagłego zagrożenia, no to krew tam idzie bardzo głęboko aktywuje się ten tak zwany nasz gadzi umysł i włącza się reakcja uciekaj walcz albo reakcja zamrożenia.

00:02:29: Można to dać na takim trochę przykładzie że zobacz jak mamy te wszystkie filmy przyrodnicze które zawsze leciały w TVP w weekendy z Krystyną Czubówną.

00:02:38: to tam jak Lef złapie gazelę i zaczyna ją zjadać to ona często jeszcze żyje i ona wtedy zastyga bezruchu.

00:02:45: Dlaczego tak się dzieje?

00:02:47: Ano dlatego, bo jej mózg odebrał to jako sytuację bez wyjścia.

00:02:50: Więc następuje wyrzut wewnętrznych endogennych substancji opioidowych, które mają za zadanie ją znieczulić.

00:02:57: Ona ma nie cierpieć jak będzie zjadana.

00:02:59: i teraz przeniesiemy sobie to na sytuację pierwszo pomocową.

00:03:02: To jest stupor, to jest mama która widzi dziecko, które się zadławiło i staje jak wryta.

00:03:08: mamy reakcję uciekaj która jest reakcją paniki, gdy osoby zaczynają przy nagłych sytuacjach krzyczeć.

00:03:17: Co mu się stało?

00:03:17: Ratujcie!

00:03:18: Zróbcie coś!

00:03:19: Czemu tak

00:03:20: długo?!

00:03:21: To jest nic innego jak właśnie reakcja flight, wyrzut adrenaliny, noradrenaliny kortyzolu.

00:03:27: robi się z tego taka biochemiczna zupa i ta osoba jest w olbrzymim pobudzeniu.

00:03:32: Mamy wreszcie reakcję fight, reakcje walki.

00:03:35: to są te osoby które na miejscu zdarzenia często mówią źle to robicie sprawdźcie tętno albo zrobicie coś innego mimo że same te osoby nic nie robią.

00:03:44: no bo pod tą złością jest lęk, pod lękiem poczucie bezsilności.

00:03:48: No i to jest właśnie ten chaos.

00:03:50: Jeżeli nie mam wypracowanej pamięci proceduralnej, byśmy powiedzieli potocznie pamięci mięśniowej Nie przećwiczyłem sprawdzania oddechu w pierwszej pomocy kilkadziesiąt razy To jak tak krew mi odpłynie?

00:04:05: To ja nie aktywuję tych mięśli w prawidłowy sposób.

00:04:08: jeżeli ćwiczyłam coś wiele razy to dzięki temu że to miałem przećwiczone.

00:04:12: no to w tym momencie w tym stresie ja dalej niechcący wszystko zaczynam robić dobrze.

00:04:17: I o tym jest Prawidłowa pierwsza pomoc.

00:04:20: Jeżeli na pierwszej pomocy ktoś przychodzi i ma slajdy, to nie jest pierwsza pomoc.

00:04:25: Jeżeli pierwsza Pomoc to jest instruktor, który przychodzi z jednym manekinem i mówi kto chce, niech pouciska klatkę piersiową... To nie jest pierwszy pomoc.

00:04:33: w sytuacji zagrożenia życia albo zdrowia nie zadziała!

00:04:37: Nie, bo my się uczymy poprzez naśladownictwo.

00:04:39: Więc jeżeli chcemy w bardzo silnym stresie zrobić coś dobrze to kilkadziesiąt razy wcześniej musimy to przećwiczyć.

00:04:45: Musimy to powtórzyć.

00:04:46: no ale tu jest bardzo rzadkie żebyśmy mieli ku temu okoliczność tak?

00:04:50: Bo albo jesteśmy na jakichś szkoleniach Albo nie byliśmy na takich szkleniach.

00:04:55: a no też obowiązkowe i na ścieżce edukacji one nie są.

00:05:00: więc pytanie jaka jest misja?

00:05:03: pomogę, pomogą bo właśnie chyba taka tak żeby udostęp... czy ludziom tą edukację i wiedzę?

00:05:07: Ja w ogóle zakładając pomogę, bo mogę chciałem pierwszą pomoc pokazać od zupełnie innej strony.

00:05:12: Zaprosić ludzi do takiej pierwszej pomocy gdzie wszyscy będą ćwiczyć w jednym czasie, gdzie jest sporo sprzętu dużo manekinów, mieszkamizelki do zadławień epipeny treningowe do podawania adrenaliny, gdzie są symulacje scenki i się ratujemy w tych scenkach a na końcu robimy debriefing patrzymy co zrobiliśmy dobrze gdzie jest obszar do korekty co zabieramy stąd i to działa.

00:05:34: Mamy już doświadczenia naszych kursantów, którzy po szkoleniu ratowali i mówili że czuli się dokładnie tak samo jak na kursie.

00:05:40: Że te emocje to były takie same emocje, że nie sądzili, że nikt poza nimi nie będzie działał?

00:05:45: No tak!

00:05:46: w Polsce cały czas społecznie boimy się udzielać pierwszej pomocy.

00:05:50: No właśnie, a tutaj możemy jeszcze zatrzymać?

00:05:53: o co chodzi w tym lęku?

00:05:54: To jest bardzo ciekawe pytania.

00:05:56: Z czego on wynika właściwie?

00:05:58: Na początku naszego szkolenia kursanci piszą sobie największy lęk związany z pierwszą pomocą, a na koniec szklenia wracamy do tych lęków.

00:06:05: To jest taka klamra i coś okazuje że najczęściej osoby w naszym kraju boją się, że zrobią coś źle, że zaszkodzą że będą miały konsekwencje prawne.

00:06:16: I nagle się okazuje, że jak przejdziesz przez to szkolenie, to ty wiesz, że już zaszkodzić nie możesz?

00:06:21: Co się stało, to się nie odstanie.

00:06:23: Nie zrobisz nic źle!

00:06:24: Nie zaszkadzisz temu człowiekowi mit pod tytułem połamie, żebra i to zaszcodzi... No nie no, złamanie mostka jest jednym z najczęstszych powikłań nagłego zatrzymania krążenia.

00:06:35: Wiemy doskonale jak leczyć złamany mostek.

00:06:37: kiedy do tego dochodzi, że absolutnie w niczym to nie zaszchodzi i tego też uczymy.

00:06:42: Wiemy też, że nie ma konsekwencji prawnych i niech to wybrzmi może w tej audycji.

00:06:46: Bo dobrze żeby wy brzmiało... Szanowni Państwo, sto sześćdziesiąte drugie artykuł kodeksu karnego stanowi o tym, że konieczne jest udzielenie pomocy bez względu na skuteczność tej pierwszej pomocy.

00:06:56: Jeżeli podejmiemy działań i się nie uda tego człowieka uratować, nie mamy konsekwencji karnych.

00:07:01: Jeżeli dojdzie u tego człowiea podczas ratowania do uszczerbku na zdrowiu czyta i złamiemy mostek podczas uciskania – nie będzie żadnych konsekvencji ani dla nas, ani dla tego człowiega też!

00:07:11: Jeżeli dojedzie do uszcerpku namieniu – mamy kogoś, kto jest nieprzytomny, kto oddycha, wiesz sprawdziliśmy oddech obracamy na bok jaką osobę i podaliśmy jakąś super drogą koszulę, też nie będzie konsekwencji.

00:07:22: Konsekwencje są wtedy jeżeli ja widzę że coś się dzieje i udaje, że nie widzę.

00:07:26: natomiast tak wracając trochę do twojego pytania to my często pod taką fasadą bardzo mocnych się boimy.

00:07:33: My się obawiamy właśnie tego, że coś zrobimy źle.

00:07:36: Mnóstwo jest w nas lęku i to widać trochę po tym jak rodzice wysyłają dzieci na szkolenia z pierwszej pomocy.

00:07:41: Jak rodzice w ogóle na festynach, na różnych miejscach pchają te dzieci idź tam, idź ale ja będę z bezpiecznego punktu sobie patrzył co ty tam robisz i może coś tam podejrzę.

00:07:49: To tak nie działa.

00:07:50: Pierwsza pomoc to jest jak przybijanie gwoździa młotkiem.

00:07:54: no musisz to zrobić kilka razy i wtedy to potrafisz.

00:07:56: I osobiście przede wszystkim Myślę sobie o tym i oglądam swoje lęki przy okazji, bo jestem przekonana że też by u mnie wystąpiły.

00:08:05: Akurat miałam to mnie przyjemną sytuację, że mój syn się zakrztuścił bardzo tak mocno i intensywnie i gdzieś tam była już panika na takim najwyższym poziomej, że po kilku minutach działań krzyczeliśmy dzwonimy popogotowie itd.

00:08:23: Na szczęście finalnie się udało I tutaj nie było tego zamrożenia.

00:08:27: Było działanie, ale pewnie to działanie też mogłoby być bardziej skuteczne gdyby był kurs pierwszej pomocy.

00:08:33: Więc z tego miejsca zachęcam wszystkich państwa słuchaczy-słuchaczki do tego żeby się odważyć bo tak jak mówisz to jest też trochę o oswojeniu przełamaniu jakiś takich granic no już tych lęków również Bo taki jeden wątek który mi przednamyś To to że dla mnie chyba największą trudnością jest przełamanie tych pewnych takich granics między drugim człowiekiem, że to jest jakieś naruszenie tych granic cielesnych i to jest dla mnie trudne.

00:09:01: Ja do tego po prostu nie przywykłam.

00:09:02: Wiem, że w ogóle inaczej mają osoby, które gdzieś tam są po AWF-ie i mają styczność z różnymi zajęciami, których ja na przykład nigdy w życiu nie miałam.

00:09:11: I to już jest inne czucie tych granicy i to akurat mnie tak zatrzymało.

00:09:16: No?

00:09:17: To jest też ciekawe bo rzeczywiście tutaj przełamujemy barierę dotyku podejścia ale też np.

00:09:23: my uczymy na szkoleniach, że odchodzimy od metody patrzczuj słuchaj.

00:09:27: Tego wiesz nachylenia się nad tym człowiekiem gdzie później włosy jeżeli masz długie włosę lecą tobie do ust tego człowieka i w ogóle się nachylarz i korzystasz z kilku zmysłów naraz a jesteś w stresie na rzecz skaningu.

00:09:39: Tegorze wiesz ty odchylasz tę głowę trochę do tyłu i z daleka sobie obserwujesz czy unosi się klatka piersiowa czy unosić się brzuch.

00:09:46: Zobacz jak od razu jest luźniej nie?

00:09:48: Jak ty jesteś daleko niż jak się musisz gdzieś tam blisko nachylić.

00:09:51: No i to jest do zrobienia.

00:09:53: Powiedziałaś o bardzo wartościowej rzeczy, czyli o odzyskaniu poczucia sprawczości?

00:09:56: To jest początek do ujrzmiania chaosu.

00:09:59: Wpływ!

00:09:59: Sprawczość!

00:10:00: Nie taka no...

00:10:01: Bardzo fajne.

00:10:09: A opowiedz mi więc najpierw byłeś ratownikiem medycznym potem zajęło się psychologią.

00:10:15: co cię poprowadziło na tę ścieżkę?

00:10:17: No mnie ratownictwo medyczne doświadczyło.

00:10:21: Ja dziewięć lat pracy w Pogotowiu, naszym poznańskim sześć lat na szpitalną oddziale ratunkowym.

00:10:26: W pandemii też dyżurowałem w szpinalu tymczasowym.

00:10:30: no i ja można powiedzieć że przez te konsekwencje które są dane ratownikom medycznym jako te negatywne konsekvencje tego zawodu przeszedłem czyli doświadczyłem wiesz różnych ciężkich perturbacji związanych z ratownictwem medycznem.

00:10:43: I jak sam się pozbierałem ze swoich kryzysów to zobaczyłem ile tego jest wokół mnie Jak my jako grupa zawodowa kompletnie nie jesteśmy zaopiekowani.

00:10:53: Że to jest takie trochę bycie ciągle na wojnie, jednocześnie trzymanie się.

00:10:58: no i co dalej?

00:11:00: No i zrobiłem psychologię.

00:11:02: Skończyłem studia z psychologii.

00:11:03: też uniwersytet, na którym skończyłem studia zaprosił mnie do dalszej współpracy.

00:11:10: No i tak zaczęła się moja droga obecna w której jestem

00:11:15: droga, na której także zajmujesz się odpornością psychiczną.

00:11:18: Czym jest ta odporność psychiczna?

00:11:20: Odporność Psychiczna to jest ta cecha osobowości, która w dużym stopniu determinuje jak my radzimy sobie z wyzwaniami, jak my Radzimy Soby Spresją jak my radzimy sobie ze stresem.

00:11:33: No i co wpływa na to, że jedni mają tą odporność psychiczną większą a innym mniejszą?

00:11:39: Czy można w ogóle tak powiedzieć?

00:11:40: Można pewno, że można.

00:11:41: otwieramy wielki kawałek.

00:11:43: To jest wiesz co także bardzo mocno determinuje to nasze środowisko, to gdzie wyrastaliśmy, jak wyrastaliśmy czy byliśmy uczeni wiary w siebie czy nie, czy byliśmy uczeni tego, że potrafimy sobie poradzić z różnymi sytuacjami, że damy sobie radę?

00:11:59: czy się na nas chuchało, dmuchało i wiesz tylko tutaj uważaj na siebie.

00:12:04: I cały czas uważaj.

00:12:05: no jak cały czas uważam to cały czas uważam.

00:12:07: jest taki pospinany więc w dużym stopniu jest to kwestia związana jednak z dzieciństwem i dorastaniem.

00:12:13: odporność psychiczna jakbyśmy sobie poszli w taki model.

00:12:16: cztery C ten najbardziej klasyczny to on jest ola związany z zaangażowaniem.

00:12:20: jeden z tych czterech filarów te zaangazowania rozumiane jako wytrwałość.

00:12:25: rozpoczynam zadanie i kończę to zadanie.

00:12:27: Druga cecha odporności psychicznej, drugi filar to jest wyzwanie.

00:12:31: Wyzwanie jest rozumiane z podejmowaniem ryzyka ale też z adaptowaniem się do zmieniającego się środowiska.

00:12:38: lubię tę cechę.

00:12:39: Ona jest takim kawałkiem mi bardzo bliskim i na to też mamy ćwiczenia jak się adaptować do zmian nie zawsze jak wpływać czasami właśnie jak odpuszczać.

00:12:51: Jak stwierdzić że dobra tutaj ja nie mam wpływu i tutaj adaptacyjne będzie to, że ja sobie trochę poleża.

00:12:57: Trzecia cecha odporności psychicznej to jest kontrola.

00:13:00: Kontrola, to jest zarządzanie własnymi emocjami i to jest właśnie też w taki zdrowy wpływ na swoje życie.

00:13:07: a czwarta cecha odpowiedności psychicznych to jest pewność siebie.

00:13:10: I pewność siebie jest rozumiana jako wiara we własne umiejętności czyli akceptowanie porażki jako części procesu.

00:13:17: tak ma mi się nie udawać jak mi się Nie udaje to bardzo dobrze.

00:13:20: To znaczy że, że w ogóle próbuje i pewności siebie w relacjach interpersonalnych Taka otwartość na drugiego człowieka.

00:13:28: Otwartoś też na krytykę, takie wiesz, danie sobie przestrzeni do tego żeby czasami powiedzieć nie wiem.

00:13:34: Mam nieodparte wrażenie że te rzeczy o których mówisz zarówno jak i pierwsza pomoc jak i odporność psychiczna powinny być podstawą naszej edukacji?

00:13:43: To prawda ja w ogóle... Ja się odporności psychicznej dowiedziałem już jakby po mojej karierze w ratownictwie medycznym.

00:13:50: Dla mnie największego autorytetu, jeżeli chodzi o odporność psychiczną czyli od Gosia Wypych.

00:13:54: Gosia przez wiele lat pracowała w lotniczym pogotowiu ratunkowym jako psycholog.

00:14:00: i jak ona zaczęła o tym mówić w trakcie pandemii na webinarach

00:14:04: itd.,

00:14:04: ja wtedy byłem na czwartym roku psychologii?

00:14:07: Ja się w tym absolutnie zakochałem, ja mówię przecież to są te wszystkie rzeczy które ja musiałem wypracowywać nie mając pojęcia że jest to wychodząc sam ze różnych swoich sytuacji.

00:14:18: No i to powinien być absolutnie coś na co powinniśmy stawiać w edukacji.

00:14:23: I to nie tylko ratowników medycznych, wież, ratownicze, glekarek lekarzy, pielęgniarek-pieleniarzy ludzi nas w ogóle społeczeństwo.

00:14:30: A masz takie wrażenie że wzrasta zainteresowanie tymi obszarami cały czas?

00:14:34: Że jest większy popyt na szkolenia?

00:14:35: Tak no... Teraz wiesz zgłosiło się do mnie kolegium Dawinci, które właśnie szkole jako organizacje z rezyliencji.

00:14:41: Zbudowania z tej umiejętności wracania do równowagi i w ogóle z budowania odporności psychicznej.

00:14:47: Szkole z tego firmy, szkoły z tego instytucje.

00:14:49: mam takie wrażenie że całkiem szybko zaczynamy zauważyć to, że społeczeństwo jako społeczeństwo się zrobiliśmy dosyć mocno spolaryzowani przez to.

00:14:57: jesteśmy słabsi nie zakładamy wiosek wieżola nie znamy się I że coś z tym trzeba zrobić.

00:15:04: Czasami ludzie mówią, jest coraz gorzej i coraz gorżej.

00:15:06: Nie do końca mam takie wrażenie.

00:15:08: Oczywiście no zależy gdzie spojrzymy.

00:15:09: Są obszary, gdzie jest nieciekawie ale myślę sobie że, że całkiem nieźle się zbieramy i teraz właśnie widzimy, że to poszło w takim kierunku od wspólnotowania i że warto coś z tym zrobić.

00:15:20: więc te firmy z którymi ja pracuję rzeczywiście się otwierają na to żeby budować odporność psychiczną, budować na nowo wspólnoty.

00:15:27: Też mam takie wrażenie i nadzieję, że za tą fasadą taką narracji, w której jesteśmy podzieleni i w której widzimy ten hate w internecie budowania społeczności i tutaj są te wszystkie oddolne inicjatywy miejskie, organizacje pozarządowe itd.

00:15:44: Na koniec mam jeszcze jedno pytanie do Ciebie jak myślisz?

00:15:48: Jaka Twoja cecha sprawiła że przekułeś swoje doświadczenia w działanie?

00:15:54: bo takie mam wrażenie zarówno w ratownictwie jak i w psychologii?

00:15:58: Ty jakby szedłeś dalej okrok dalej

00:16:01: na pewno determinacja ja jestem takim gościem Jak czegoś bardzo mocno zapragna, to ja idę i idę.

00:16:11: I optymizm.

00:16:12: Dziękuję bardzo!

00:16:13: Moim gościem był Konrad Pieszalski a nazywam się Aleksandra Chromada do usłyszenia.