Agnieszka Rogaczewska-Foryś
Notatki
Gościnią Aleksandry Hromady jest Agnieszka Rogaczewska-Foryś,trenerka improwizacji,pisarka ,pieśniarka,wykładowczyni, która opowie między innymi o metodzie ,impro'' jako narzędziu do budowania relacji międzyludzkich, podnoszenia własnej wartości a nawet wsparcia w kryzysie psychicznym.
-- „Poza Schematem" to audycja o osobach, które mają odwagę myśleć i działać inaczej. Często są to działaczki i działacze organizacji pozarządowych, ale pojawiają się też ludzie biznesu i ci, którzy po prostu idą własną drogą. Ich empatyczne, uważne działania – nawet jeśli nie zawsze od razu widać ich efekt – przecierają szlaki i otwierają nowe perspektywy. Każdy odcinek to spotkanie z inspirującą historią. Zaprasza Aleksandra Hromada
produkcja: Radio Poznań 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. Więcej informacji: https://radiopoznan.fm/ instagram Radia: https://www.instagram.com/radiopoznan/ facebook Radia: https://www.facebook.com/radiopoznansa
Pokaż transkrypcję
00:00:02:
00:00:05: Poza schematem.
00:00:12: Dzień dobry, witam Państwa serdecznie przy mikrofonie Aleksandra Chromada.
00:00:15: Zapraszam na kolejny odcinek audycji.
00:00:18: Poza Schematem Dzisiaj porozmawiamy o czymś co wielu osobom kojarzy się głównie ze sceną żartem i występem.
00:00:24: A okazuje się że improwizacja może być też narzędziem budowania relacji odwagi poczucia własnej wartości a nawet wsparcie w kryzysie psychicznym.
00:00:34: Moją gośćmią jest dziś Agnieszka Rogaczewska-Foryź.
00:00:37: dzień dobry Agniszko
00:00:38: Cześć Olu
00:00:39: trenerka improvisacji pisarka, pieśniarka i wykładowczyni teatroterapii w kolegium Da Vinci.
00:00:45: Prowadzi zajęcia z impro dla dzieci, młodzieży i dorosłych szkoli nauczycieli i biznes ale pracuje też metodą impro z grupami w kryzysie.
00:00:54: Chciałabym z tobą porozmawiać właśnie czym właściwie jest impro?
00:00:57: Bo nam się to kojarzy ze sceną dosyć może taką kabaretową luźną formą a jak wynika ze wstępu tak naprawdę impromu że być metodom naprawdę w wielu działaniach.
00:01:11: Opowiesz trochę więcej o tym?
00:01:12: Z przyjemnością, ja zaczęłam też od sceny ponieważ grałam wcześniej w spektaklach takich scenariuszowych.
00:01:19: W takiej grupie teatralnej graliśmy spektacle dla dzieci.
00:01:23: Dostałam cynka o tym, że taka para Dorota J. Godlewscy organizują warsztaty improwizacji teatralnej i zapisałam się.
00:01:31: I później oni mnie zaprosili do swojej grupy i wystąpowaliśmy scenicznie więc ja zaczynałam od sceny i mój stres na początku był duży bo chociaż jestem osobą dość lotną, dość taką która szybko reaguje mam jakieś tam poczucie humoru może bumerskie ale mam pewne grupa jakby je doceniam.
00:01:51: To było dla mnie stresujące, bo sprzedając bilety na wydarzenie komediowe ludzie oczekują komedjowości i są na to patenty żeby było komediowo.
00:01:59: Oczywiście szkoliłam się u wielu trenerów z Polski za granicy zwłaszcza z zagranicy.
00:02:03: no bo u nas impro jest świeże może z dwadzieścia lat taka Kanada Stany Zjednoczone Anglia no też od lat pięćdziesiątych ubiegły w wieku jakby praktykują impro I że ja wtedy nie wiedziałam o tym, że to impro może służyć rozwojowi i właśnie podnoszeniu odwagi.
00:02:21: Podnoszeniu pewności siebie, ale tylko wówczas kiedy nie ma spektaklu, kiedy właśnie nie ma sceny i nie ma publiczności że ty możesz być sobą w grupie warsztatowej?
00:02:32: I grać tak jak tobie ciało i myśli i przeżycia mówią bo są osoby refleksyjne i one nie będą dynamiczne.
00:02:40: One grają scenę powoli robią fizyczność i w pewnym momencie mają jakąś małą puentę która wchodzi I może się wytworzyć humor sytuacyjny, ale nie musi i w ogóle o to nie chodzi.
00:02:50: Chodzi od dialog, o nauczenie się słuchania i reagowania na to co partner mówi robi... I o komunikację tak naprawdę, że my wspólnie wiosłujemy w jednym kierunku.
00:03:00: To nie chodzi o to kto da szybszą i bardziej celną ripostę, która ciebie zbije z pantałyku i zatka cię jako człowieka...
00:03:06: No tak bym powiedziała, że improsi kojarzy tym bardziej na scenie prawda?
00:03:10: Tak
00:03:11: ale właśnie zupełnie nie.
00:03:12: oto.
00:03:13: Zupełnie
00:03:14: nie o to chodzi.
00:03:14: Chodzi o współpracę i chodzi o uważność.
00:03:17: To są jakby dla mnie dwie najważniejsze umiejętności które praktykujemy.
00:03:22: No dobrze, ale to wytłumacz mi w takim razie jak to działa.
00:03:26: Jak impro na warsztatach może wzmacniać naszą odwagę?
00:03:30: no wyobraź sobie że na warszaty zapisuje się grupa która się nie zna.
00:03:33: nie jest dziesięć osób które się widzą pierwszy raz.
00:03:37: no to wiadomo, że ja nie zaczynam od ćwiczeń improwizacyjnych.
00:03:40: na początku tylko robię dość długo.
00:03:42: integrację i fizyczność bo jak człowiek zajmuje się tym ,że np.
00:03:46: ma pokazywać jak się tnie kartkę nożyczkami albo w różny sposób mają pokazać pięć sposobów na posiekania ogórka?
00:03:54: No to wtedy jak się ciało angażuję co nam się wyłącza umysł, a w umyśle nasz największy wróg czyli wewnętrzny krytyk który mówi głupio to robisz o Jezu co zaraz odpowiesz.
00:04:05: On nam przeszkadza by być naturalnym czyli wystarczającym bo każdy z nas jest wystarczyjący żeby im profizować.
00:04:11: robimy to w życiu ciągle.
00:04:12: przecież więc zaczynam od integracji.
00:04:15: dużo ćwiczeń ruchowych.
00:04:17: Dużo jest przy tym też śmiechu i przemycenia takiego kim jesteśmy, bo na przykład jeżeli masz znaleźć słowo na pierwszą literę twojego imienia to jest taka pierwsza rundą, które coś o tobie mówi.
00:04:27: no to wiesz.
00:04:28: są osoby które są nieśmiałej.
00:04:29: np.
00:04:30: Kasia powie jak kiwi albo lubi kiwi Albo go nie lubi ale przyszła teraz Timon najmłodszy uczestnik szesnaście lat a tam osoby starsze a Tymon mówi tymon jak trauma moi starzy się rozwodzą ja jestem po totalnie rozwalony.
00:04:42: więc jakby to już pokazuje Na ile my jesteśmy ekstrawertykami, na ile się czujemy bezpiecznie i potrafimy powiedzieć coś głębiej o sobie mimo że to jest jedno słowo.
00:04:51: A na ile jesteśmy albo zdystansowani albo jeszcze nie czujemy się bezpiecznie?
00:04:56: I jakby dla mnie dużo ćwiczeń tych początkowych stanowi taką formę diagnozy kto z czym przyszedł na zajęcia bo ja pytam osoby o to dlaczego się zapisały co chcą jakby zrealizować natomiast Ja też jakby z perspektywy tych dwunastu lat trener stwa pewne deficyty u osób już rozpoznaje i wtedy wiem w które ćwiczenia będą im bardziej potrzebne.
00:05:17: i czasami zmieniam nawet scenariusz zajęć bo widzę, że w tej grupie przyda się więcej ekspresji bo są kogadające głowy a jest totalnie odcięte ciało.
00:05:32: Czyli jeśli dobrze rozumiem im pro jest metodą a raczej narzędziem, które może być wykorzystywane w warsztatach o różnej tematyce.
00:05:39: tak naprawdę tak i w warszatach arty terapeutycznych.
00:05:43: A na scenie może być po prostu naszą pasją i hobby.
00:05:46: dobrze to mapuje czy
00:05:47: bardzo dobrze?
00:05:48: bardzo dobrze.
00:05:49: jeszcze podam jedno zastosowanie który mnie zaskoczyło.
00:05:51: dopóki mnie nie zaprosiła prezeska fundacji mama z mamą prowadziłam takie warsztaty improv dla rodziców którzy zapisali się na warsztady psychologiczne czyli jak sobie być w trudach co dzienności będąc rodzicem i mimo, że tam jest pełna dowolność grania scen.
00:06:08: na przykład publiczność czyli nie grająca część uczestników rzuca, że np.
00:06:12: o to ma być w lesie a to ma być gdzieś.
00:06:14: To właśnie z uwagi na to ,że to były warsztaty związane z rodzinstwem To wszystkie tematy, które padły niezależnie od zasugerowanego miejsca dotyczyły dzieci.
00:06:23: Czyli jak w lesie to dziecko, które uciekają się gubinię jakby było w saunie.
00:06:28: to to że o brudny ręcznik dziecko nie wrzuciło do obrudnika.
00:06:31: wzięłam jako czysty jakby pojawiały się cały czas to co ludziom gra.
00:06:35: Jakby wiesz jak ja się odchudzałam prawie w każdej scenie, czy ja grałam kamień przydrożny, czy królową.
00:06:42: To ja nawiązywałam do odchudzenia bo to było we mnie żywe.
00:06:45: więc to jest niesamowite że na wielu polach to impro może służyć do rozwoju, do spotykania się z tym co ja myślę o sobie?
00:06:54: Co ja myślę O świecie jakie mam przekonania które być może już mi nie służą i warto by je zmienić.
00:06:59: Więc to jest taki moment złapania refleksji.
00:07:02: wspomniałaś też o uważności, czyli odchodzimy trochę od tego myślenia o impro, że tutaj chodzi o tą błyskotliwość, o ten humor.
00:07:11: O ten refleks tylko, że chodzi o uważność i relacje.
00:07:15: czy mogłaby się to rozwinąć?
00:07:18: Bardzo dużo scen na początku, gdy ćwiczymy sceny dwójkowe bo to jest podstawa.
00:07:22: później można grać jakby bardziej rozbudowane formaty.
00:07:25: zaczynają się od tego że po prostu sprawdzamy jak my się czujemy w sytuacji z drugim człowiekiem i np.
00:07:31: co nam robi jakieś działanie.
00:07:33: przykład podam ćwiczenia.
00:07:34: stoją dwie osoby od siebie dwa metry od siebie patrząc na siebie I w momencie kiedy ja robię klask oczywiście oni mają wcześniej instrukcję i wiedzą To mogą zrobić krok w przód lub krok I okazuje się, że to bardzo dużo zmienia.
00:07:47: Że kiedy stały naprzeciwko siebie i obydwum wydawało się ,że druga strona jest na nią fajnie spokusowana i to będzie taki podobny flow a jedna z tych osób zrobi jak rok w tył dla niej było za blisko.
00:07:59: no to w obu dużo się zmieniło.
00:08:01: w tym momencie i inaczej zaczynają scena.
00:08:03: No uważność czyli widzę, że twoje ciało coś pokazuje nie?
00:08:08: Że dla mnie to już jest za nadto.
00:08:11: ale to jest też w komunikacji.
00:08:14: Ja muszę słuchać, co ktoś wypowie bo jeśli nie słucham tylko myślę sobie aha płynęliśmy łódką kapitan wpadł do wody.
00:08:22: to jak ja teraz fabułę pokieruję i kiedy ja już głowie kombinuje co ma być dalej w historii to ta jedna osoba z którą gram może powiedzieć takie zdanie które totalnie zmienia historię.
00:08:33: I to co ja odpowiem będzie niadekwatne.
00:08:34: W związku z czym to jest ciągła uważność Spalamy mnóstwo kalorii.
00:08:39: Ludzie po warsztatach mówią, że nie sądzili, że to jest takie fajne ale też takie wyczerpujące.
00:08:44: Wyczerpujące.
00:08:45: no bo ta uważność powoduje ,że nie mogę z tym wiesz odpłynąć nie?
00:08:50: Bo ode mnie też zależy to co za chwilę się wydarzy.
00:08:53: Myślę sobie że to są takie ważne.
00:08:55: kompetencje społeczne też tak naprawdę nie?
00:08:57: To właśnie ta cała improwizacja to jak my się zachowamy jak się zachówujemy jak się komunikujemy.
00:09:03: bardzo Często ostatnio zdarza mi się słyszeć ludzi w nerwach, którzy.
00:09:08: pochopnie prawda coś mówią, reagują w pewien sposób a potem zaraz przepraszają i myślę sobie że takie impro też mogłoby uczyć pewnej rezyljencji.
00:09:17: nawet takiego słowa bym użyła.
00:09:19: Tak ja mam mnóstwo przykładów takich zajęć gdzie osoby po takim regularnym treningu bo ja robię takie warsztaty wstępne później chętni mogą dołączyć do grup które praktykują systematycznie co dwa tygodnie i u takich osób które już jakieś tam przeszły jakąś ścieżkę improwizując to one mówią tak słuchaj zmieniło mi się regulowanie emocji, bo ty uczysz jakby to co nam się przydarza na to nie mamy wpływu.
00:09:44: To jest jakieś dziesięć procent naszego życia a to jak my na to reagujemy to jest pozostałe dziewięćdziesiąt.
00:09:50: W związku z czym trenując tą odpowiedź jakby wykorzystując te mikrosekundy które są między bodźcem reakcją nawet jak jesteś w roli to ty też trenujesz jako człowiek jako improwizator.
00:10:01: W Związku z tym właśnie te wracają do mnie takie feedbacki że Ja przestałam być taka wybuchowa.
00:10:07: Daje sobie czas na namysł.
00:10:08: od innej koleżanki, wiesz jak zaczynałam z impro?
00:10:12: to byliśmy z mężem w kryzysie małżeńskim i zdawało mi się że mam uzasadnione pretensje o to , że on mnie nie słucha.
00:10:21: natomiast po treningu impro zauważyłam że ja jestem osobą która narzuca od razu znaczenie jego słowo.
00:10:27: I to ja nadinterpretowuję i to ja go nie słucham uważnie.
00:10:31: I że ten trening im prosprowodował, że ona będąc bardziej uważna na to żeby go nie podsumowywać za szybko tylko dać mu naprawdę powiedzieć o jakie sedno chodzi, że oni nie byli już w kryzysie ale oni się zaczęli rozwijać.
00:10:44: Także to są wież jakby małe działania a duże skutki.
00:10:47: A w szkole wśród dzieci w ogóle to jest niesamowite.
00:10:50: przychodzi dom do mnie dzieciaki z klas jeden trzy mają pół roczny trening co tydzień.
00:10:55: Wiadomo, że na początku każdy żeby nie czuć się zdenerwowanym no ma swoją rolę.
00:10:59: Są osoby na obrzeżach są tacy tak zwani ja mówię Wodzireja albo rozdający karty i w impiro.
00:11:05: tak naprawdę uczymy się uważności na drugiego człowieka bo wszyscy są równi.
00:11:09: Uczymy sie tego żeby zachwycić się czymś pomysłem.
00:11:12: jest taka słynna zasada.
00:11:13: Tak i I. dzieciaki na początku, jak robią historię to ktoś mówi nie wiem bohater wstał rano i był zmęczony.
00:11:19: tak ale jednak nie było zmęczone.
00:11:21: Czyli nie potrafią zachwycić się pomysłem drugiego tylko kierują uwagę w kierunku swojego pomysłu.
00:11:26: a po takim półrocznym trenowaniu wspólnym zauważam, że te osoby, które były perferyjne i nieśmiałe dostają więcej fokusu od innych i zachwytu ich pomysłami.
00:11:37: Stają się odważniejsze.
00:11:39: a ci którzy tak łatwo innych jakby spychali na bok myśląc ,że są tacy wspaniali to są osoby tak naprawdę, które potrzebują dużo uwagi I na początku daje im tę uwagę ale nie na tyle żeby zdominowali grupę.
00:11:51: więc oni uczą się tego i po półrodzczym treningu To są osoby które potrafią powiedzieć Jezu Ale to super wymyśliłeś I na początku byłoby to niemożliwe.
00:12:01: Czyli dla mnie to są też takie momenty, wiesz że mam ciarki na rękach i myślę sobie jest sens w tym co robię.
00:12:07: Że
00:12:07: widać ten progres.
00:12:08: Widać tak!
00:12:09: I też z tego co mówisz tak naprawdę jest to narzędzie dla każdej grupy wiekowej.
00:12:15: Totalnie uważam, że tak, że integracja międzypokoleniowa jest świetna.
00:12:20: Nawet kiedyś była u mnie telewizja która kręciła reportaż żeby kto nie liczba ponieważ u mnie są osoby na zajęciach tych stałych od szesnastego roku życia wzwyż.
00:12:31: nie mam górnej granicy i to jest przepiękny jak siedemdziesięcioletnia kobieta z osiemnastoletnim chłopakiem improwizują i nagle okazuje się, że nie zawsze się stykają na poziomie werbalnym szczeniowym, bo ona mówi wiesz to wyciągnij prodiż zrobię ci kurczaka nie.
00:12:49: a ten chłopak fajnie i on nie wie co to prodis bo to jest urządzenie z czasów tej osoby która go używa.
00:12:57: teraz są termomiksy nie tak.
00:12:59: i teraz on to może albo sobie zinterpretować albo zapytać hmm wiesz co?
00:13:04: ja chyba nie wiem co to jest prodiż.
00:13:06: I to jest w ogóle niesamowite.
00:13:07: ta wymiana taka międzypokoleniowa międzykulturowa taka integracja i takie otworzenie się na innych.
00:13:20: Poza schematem.
00:13:23: Czy dostrzegasz jakieś takie różnice międzypokoleniowe?
00:13:28: Myślę sobie o dzisiejszych czasach, kiedy mówi się o kryzysie relacji w ogóle.
00:13:32: O tym że nie jesteśmy tu i teraz.
00:13:34: mamy problem z tą uważnością ze słuchaniem, z rozmową.
00:13:38: żyjemy w swoich bańkach.
00:13:40: I co się wydarza?
00:13:41: Czy obserwujesz, że nie wiem te młodsze pokolenia są bardziej zamknięte czy mają trudność?
00:13:47: Czy wręcz, że to są stereotypy jakieś?
00:13:51: i tak naprawdę ta wymiana międzypokoleniowa tak jak wspomniałaś działa?
00:13:56: Tutaj trochę ma znaczenie wiek, ponieważ jeżeli przychodzą osoby na warsztaty XVI plus to zazwyczaj te młode osoby zapisują się same.
00:14:05: Czyli gdzieś albo są osobami które są otwarte na takie działania na jakąś ekspozycję społeczną nie mają tutaj blokat Albo po prostu lubią to ale nie mają potencjału i chcą to wyrównać.
00:14:18: Natomiast w przypadku młodzieży takiej ja robię też warsztady.
00:14:21: mam stałą grupę od dziesiątego do piętnastego roku życia.
00:14:25: to tam zapisują rodzice i właśnie te młodsze pokolenia.
00:14:29: na tych warsztatach dużo trudniej wchodzą takie otwarte relacje.
00:14:33: To musi kilka zajęć być, żeby to się zdarzyło a u dorosłych jeszcze często tak że tak jak mówiłam spotyka się dziesięć-dwanaście osób które się wcześniej nie znały.
00:14:42: i gdy pytam z czym wychodzisz to większość mój.
00:14:43: tak ze zmęczeniem radością zdziwieniem, że ja jednak potrafię i w ogóle że mam wrażenie, że znam tych ludzi od wielu lat jakby że udorosłych szybciej następuje taka integracja i takie skruszenie nieufności.
00:14:59: Szybciej ten kontakt się nawiązuje niż u młodych, jednak to by było umnie potwierdzeniem.
00:15:04: Takto im pro brzmi jakby było odpowiedzią na naprawdę wielu wyzwań dzisiejszych czasów.
00:15:09: zastanawiam się czy dostrzegasz taką wzrastającą popularność?
00:15:12: To zależy o do środka.
00:15:14: Poznań jest miastem który jest dość kiepski jeśli chodzi o intensywność działań opartych na improwizacji.
00:15:21: W Polsce dominuje Warszawa, Kraków Gdańsk, Wrocław.
00:15:24: Natomiast dzieje się już tego coraz więcej.
00:15:27: myślę sobie że to jest efekt kuli śniegowej ponieważ ja na początku byłam sama trenowałam różne osoby i teraz część z nich już zaczyna prowadzić też warsztaty gdzieś tam w swoim domu kultury albo gdzieś na urodzinach.
00:15:38: to zaczyna się jakby rozpowszechniać i sporo jakby moich uczniów którzy są z różnych dzielnic poznaniu ma odwagę do tego żeby zainicjować takie działanie i złożyć wniosek centrum inicjatyw lokalnych, gdzie wtedy te wydarzenia są finansowane i osoby uczestniczące nie muszą za to płacić.
00:15:58: I myślę że to bardzo wpływa na zwiększenie popularności stosowania improwizacji, że po pierwsze jest o tym głośno, a po drugie, że to jest dostępne finansowo.
00:16:08: No tak, to jeśli ktoś z naszych słuchaczy lub słuchaczek zastanawia się teraz czy spróbować impro.
00:16:15: To czy są jakieś konkretne zajęcia które byś poleciła na pierwszy raz?
00:16:20: Czy jeśli dana osoba zastanawia się czy podejść do tego właśnie w kontekście warsztatów art.
00:16:25: terapeutycznych?
00:16:26: Czy w konteksie właśnie hobby i występowania na scenie co jest takiego przystępnego na pierwszy раз?
00:16:32: Ja co trzy miesiące robię takie warsztaty bazowe właśnie impro na start gdzie osoby mogą się zapisać i spróbować ten trzy godziny trening sprawdzić czy to jest dla mnie, czy nie dla mnie.
00:16:44: Czy chce się zmagać z jakąś częścią siebie czy nie?
00:16:48: Natomiast przed wokacjami tego już nie będzie.
00:16:50: natomiast jest dobra informacja że właśnie w ramach działań Firtel Główna uzyskałem finansowanie na takie warsztaty które odbędą się dwudziestego siódmego maja we wtorek o siedemnastej trzydzieści.
00:17:03: Więc jak wyjdziecie albo na stronę improstan na Facebooku, albo na Firtel Główna to jest tam wydarzenie o pięknej nazwie Improsplata Na Lata.
00:17:11: Bo takie są moje doświadczenia że te zadzieżgnięte relacje na zajęciach impro potem profitują.
00:17:19: tymże uczmuje się jakaś więź
00:17:21: Improsplata na lata i myślę, że tym wspaniałym hasłem zakończymy naszą rozmowę.
00:17:25: Dziękuję ci bardzo.
00:17:26: moją gościnią była Agnieszka Rogaczewska-Foryś a ja Państwa serdecznie zapraszam żeby sprawdzić swoje umiejętności swoją sprawczość i odwagę w improwizacjach.
00:17:37: Dziękuję
00:17:44: bardzo.
Nowy komentarz