Martyna Kozłowska-Wytyk
Notatki
Aleksandra Hromada rozmawia z ginekolożką Martyną Kozłowską-Wytyk.
„Poza Schematem" to audycja o osobach, które mają odwagę myśleć i działać inaczej. Często są to działaczki i działacze organizacji pozarządowych, ale pojawiają się też ludzie biznesu i ci, którzy po prostu idą własną drogą. Ich empatyczne, uważne działania – nawet jeśli nie zawsze od razu widać ich efekt – przecierają szlaki i otwierają nowe perspektywy. Każdy odcinek to spotkanie z inspirującą historią. Zaprasza Aleksandra Hromada
produkcja: Radio Poznań 2025. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. Więcej informacji: https://radiopoznan.fm/ instagram Radia: https://www.instagram.com/radiopoznan/ facebook Radia: https://www.facebook.com/radiopoznansa
Pokaż transkrypcję
00:00:04:
00:00:07: Dzień dobry, witam Państwa przy mikrofonie Aleksandra Chromada.
00:00:11: Dzisiaj moją gościnią jest Martina Kozłowska-Wytyk, ginekolożka, edukatorka.
00:00:17: Dzień dobry, Martyno.
00:00:18: Witaj, Olu.
00:00:18: Cieszę się, że wpadłaś, bo będziemy miały okazję porozmawiać o temacie zdrowia intymnego kobiet.
00:00:25: Jest to temat chyba wciąż za mało poruszany.
00:00:30: Jak to wygląda?
00:00:31: Dlaczego profilaktyka jest ważna?
00:00:33: Właściwie co jest ważniejsze?
00:00:35: Profilaktyka czy samo już leczenie?
00:00:38: Absolutnie profilaktyka.
00:00:39: Stare, dobre powiedzenie, lepiej zapobiegać niż leczyć.
00:00:44: To jest to, co powinno nam się zapisać.
00:00:46: w umyśle i co powinno nam przyświecać cały czas.
00:00:50: Zdecydowanie lepiej wychwycić chorobę na wczesnym etapie, kiedy jeszcze można dużo zdziałać, kiedy można tak naprawdę leczyć przyczynowo, a nie tylko objawowo.
00:01:01: Więc myślę, że to tłumaczy najlepiej, dlaczego warto regularnie się badać, ponieważ jesteśmy w stanie wychwycić.
00:01:09: wiele chorób na bardzo wczesnym etapie, kiedy jeszcze nic nie jest przekreślone.
00:01:13: A
00:01:14: często się zdarza, że właśnie przy takim rutynowym badaniu znajdujecie jakąś chorobę, jakieś schorzenie, które należy właśnie
00:01:23: leczyć?
00:01:24: Na szczęście nie jest to aż tak często sytuacja, ale warto chociaż wspomnieć o tym, że kilka wykrytych chorób poważniejszych w trakcie badań profilaktycznych, już robi robotę, czyli jakby odsetek wykrywania poważnych zaawansowań choroby nie jest aż tak duży w trakcie rutynowych badań, ale walczymy o te kilka sytuacji albo o ten taki mniejszy, nawet procent, kiedy możemy uratować po prostu czyje życie.
00:01:49: A na podstawie własnej praktyki, jak byś to oceniła?
00:01:53: Kto się bada, kto się nie bada?
00:01:55: Z
00:01:55: mojej praktyki mogłabym podzielić powiedzmy te grupy na takie trzy etapy życia.
00:02:00: I najwięcej pacjentek, które spotykam w swoim gabinecie, to są takie kobiety, może nawet łatwiej mi je podzielić na etapy życia niż na stricte widełki wiekowe.
00:02:12: I to są takie kobiety, powiedzmy, studentki, albo takie, które zaczynają zakładać rodziny i planują dziecko.
00:02:20: I to jest taka pierwsza grupa, która dba mocno właśnie o profilaktykę, o to, żeby wychwycić pewne rzeczy, o to, żeby się dobrze przygotować właśnie na okres zachodzenia w ciążę.
00:02:30: Później mamy takie spowolnienie i to bym tak określiła powiedzmy wiekowo, że to są kobiety między trzydziestym a czterdziestym rokiem życia, bo to jest taki naturalny czas, kiedy skupiamy się mniej na sobie, a na całym życiu dookoła, czyli dzieciaki, wychowanie, szkoła, przedszkolę, kariera, czyli czas, kiedy pędzimy i gonimy za wieloma rzeczami.
00:02:53: i to dbanie o siebie, tak odkładamy na drugi plan, rzekłabym.
00:02:58: A trzecia grupa kobiet, no to takie kobiety już bardziej dojrzałem.
00:03:02: Wiekowo mogłabym określić widełki tak czterdzieści, czterdzieści pięć lat i wzwyż.
00:03:08: I to są kobiety, kiedy w większości swoje życie zawodowe i prywatne mają już w pewien sposób ustabilizowane.
00:03:14: I to jest ta grupa kobiet, która zaczyna znowu wracać do tematu siebie.
00:03:19: Te kobiety pragną być zadowolone z własnego ciała, co korzystać także z życia intymnego, a w obliczu też różnych sytuacji.
00:03:27: formacji hormonalnych, które w tym czasie zachodzą.
00:03:30: Pojawiają się niestety objawy i jakieś dyskomforty, które po prostu wymagają też działania lekarskiego.
00:03:36: I to jest ta trzecia grupa,
00:03:39: któraś tych grup jest szczególnie narażona właśnie na jakiś rozwój chorób, czy któraś tych grup powinna... uwzględnić jakoś tak bardziej wyraźnie w swoim harmonogramie to zadbania o swoje zdrowie, czy tak naprawdę każda.
00:03:54: Jeśli chodzi na przykład o profilaktykę rakasejki macicy, to im szybciej, tym lepiej, bo tutaj mówimy o szczepieniach przeciwko HPV.
00:04:02: Ja bardzo dużo czasu poświęcam w gabinecie na temat szczepień profilaktycznych przeciwko HPV, ponieważ tutaj im szybciej zadziałamy, tym po prostu lepiej, ponieważ odporność.
00:04:15: i odpowiedź immunologiczna jest lepsza, co nie znaczy, że kobiety po czterdziestym piątym roku życia powinno o tym zapominać, bo oczywiście badania klinczne były wykonywane do tej grupy wiekowej, aczkolwiek to nie oznacza, że powyżej czterdziestego piątego roku życia czepionka jest nieskuteczna.
00:04:30: Czyli młode kobiety, natomiast w późniejszym etapie zwróciłabym uwagę na profilaktykę raka piersi, czyli samo badanie, USG, mamografia, no bo tutaj jednak dużo też genetyka ma do powiedzenia.
00:04:48: Poza schematem.
00:04:51: A wracając do szczepień przeciwko HPV, jak w ogóle reagują kobiety w gabinecie, kiedy informujesz je o szczepieniach lub o szczepieniach tak naprawdę dla ich dzieci, bo szczepić można zarówno dziewczynki, jak i chłopsów?
00:05:05: Oczywiście,
00:05:06: trzeba.
00:05:06: Trzeba, niech to wybrzmi bardzo głośno.
00:05:09: Tak
00:05:09: jest, jest darmowy program szczepień, szkoły przystępują do tych programów i też szczepienia nawet odbywają się w szkołach.
00:05:17: Jak jest reakcja?
00:05:18: Czy istnieje jakakolwiek świadomość?
00:05:21: na temat dostępu do tych szczepień?
00:05:23: Jest coraz lepiej, głównie myślę ze względu na łatwiejszy dostęp do treści edukacyjnych przez Instagrama, przez Facebooka, to na pewno robi dużą robotę, plus nasza edukacja gabinetowa.
00:05:36: Natomiast pokutuje kilka mitów, na przykład taki, że właśnie szczepi się tylko dziewczynki, że należy te szczepienia wykonać tylko przed rozpoczęciem współżycia.
00:05:47: że szczepionka jest kancerogenna, czyli powoduje raka, więc ja usilnie dementuję wszystkie mity.
00:05:55: Natomiast jest rzeczywiście coraz lepiej, jest ta świadomość rośnie, im.
00:06:00: bardzo mnie to cieszy.
00:06:02: ale musimy cały czas nad tym pracować.
00:06:03: A jak myślisz, jakie są najczęstsze powody unikania wizyt?
00:06:07: Pierwszej kolejności brak czasu, taki brak czasu dla siebie po prostu.
00:06:11: Być może gdzieś tam deficyt i braki edukacyjne, brak świadomości, tego ile może wnieść wizytę profilaktyczną.
00:06:21: Ale też może obawa przed tym, że pójdę i coś mi znajdą, na przykład, bo też się z tym spotkałam, że niektóre pacjentki odkładają po prostu wizytę i przychodzą po takim powiedzmy dłuższym okresie czasu po trzech, po pięciu latach.
00:06:35: Myślę, że też taka obawa, że właśnie coś zostanie wykryte, więc lepiej nie wiedzieć.
00:06:40: Czyli takie wyparcie po prostu.
00:06:41: Tak, takie trochę wyparcie, dokładnie.
00:06:44: Kiedy powinna się odbyć pierwsza wizyta uginekologa, uginekolożki?
00:06:48: Na taką pogadankę edukacyjną.
00:06:50: inną właśnie w kwestii powiedzmy higien intymnej w kwestii powiedzmy świadomości dotyczącej chorób przenoszonych drogą płciową.
00:07:00: To tak naprawdę czternasty, piętnasty rok życia, aczkolwiek mam pacjentki, które przychodzą z mamą, gdzie relacja mama córka jest bardzo taka pozytywnie przeze mnie odbierana, bo widać kontakt po prostu i rozmowy, które toczą się w domu, że też ginekologia to nie jest taki temat tabu.
00:07:17: Bardzo też cieszę się z takich wizytów.
00:07:19: ponieważ te dziewczynki są chętne, żeby pewnych rzeczy się dowiedzieć i już z takim bagażem doświadczeń po takiej rozmowie wychodzą i powiedzmy kolejna wizyta, która może być po rozpoczęciu współżycia, już nie jest takim stresem, bo pierwsza wizyta u ginekologa nie musi być od razu połączona z badaniem ginekologicznym i ja też to zawsze podkreślam, że doceniam każdą wczesną wizytę, traktuję... to często jako taką pogadankę edukacyjną wprowadzającą troszeczkę w samoświadomość, samoświadomość higieny intymnej.
00:07:50: Natomiast uważam, że jeżeli takiej rozmowy wcześniej nie było, no to po rozpoczęciu współżycia lub przy po prostu pojawiających się jakiś niepokojących objawach, ta wizyta na pewno powinna się odbyć.
00:08:03: Jak często zdrowa kobieta powinna zgłaszać się na badań?
00:08:06: Najlepiej co rok.
00:08:07: Co każdego roku.
00:08:08: w świetle najnowszych publikacji i badań zmieniły się troszkę rekomendacji.
00:08:13: jeśli chodzi o profilaktykę rakasejki macicy.
00:08:15: Jeżeli wykonujemy testy w kierunku HPV, to te badania mogą być nawet co trzy do pięciu lat.
00:08:21: Oczywiście, jeżeli nie mamy innych obciążeń, jeżeli nie mamy, powiedzmy, w historii nieprawidłowych, wcześniejszych wyników, jeżeli nie chorujemy na żadne choroby osłabiające odporność lub nie przyjmujemy leków immunosuppresyjnych, natomiast to, że zmieniły się rekomendacje w kwestii profilaktyki rakasejki macicy, nie zwalnia z corocznego badania ginekologicznego, w sobie również badanie właśnie na fotelugi nekologicznym i badanie przede wszystkim USG.
00:08:46: Co
00:08:47: powiedziałabyś kobiecie, która odkłada wizytę u ciebie od lat?
00:08:51: Lepiej zapobiegać niż leczyć.
00:08:53: Tak jest i stare
00:08:55: powiedzenie.
00:08:56: I
00:08:56: tym dobrym przekazem zachęcamy wszystkie panie, ale zarówno też panów, słuchaczy i słuchaczki, dodbania o swoje zdrowie, dodbania o profilaktykę i do zapisania się w najbliższym czasie, jeśli jeszcze państwo tego nie zrobili w tym roku.
00:09:11: Moje serdecznie.
00:09:12: moją gośnią była Martyna Kozłowska-Wytyk.
00:09:15: Ja nazywam się Aleksandra Chromada i do usłyszenia.
Nowy komentarz