Marta Janicka

00:00:05: Dzień dobry, witam państwa serdecznie w audycji Poza Schematem przy mikrofonie Aleksandra Chromada.

00:00:17: A moją dzisiejszą gościnią jest Marta Janicka, prezeska Fundacji Waria Poznania.

00:00:23: Cześć Marto.

00:00:24: Cześć Aleksandra.

00:00:25: Na początku chciałabym cię poprosić, żebyś opowiedziała o samej Fundacji Waria Poznania.

00:00:30: Czym jest, czym się zajmujecie?

00:00:31: Fundacja

00:00:32: Waria Poznania zajmuje się przede wszystkim wsparciem osób uczących się w szkołach podstawowych, ponadpodstawowych, a nawet od niedawna w przedszkolach.

00:00:41: Zajmujemy się przede wszystkim interwencjami w szkołach, gdy osoba czuje, że jest pewien sposób dysk... skryminowana jej prawa są łamane przez albo nauczycielkę, nauczyciela albo przez dyrekcję, może się do nas zgłosić za pośrednictwem e-maila, bądź po prostu telefonu i porozmawiać z nami o tym problemie, a my podejmujemy tą interwencję wtedy bezpośrednio z dyrekcją, pońskuratorium.

00:01:03: I kto tworzy fundacje, ludzie w jakim wieku?

00:01:07: Fundacje tworzą osoby nadal uczące się w liceach oraz studenci i też również osoby, które już nie są w tym systemie nauczania, czy to podstawowego, czy to wyższego.

00:01:20: Więc że tak powiem, pochodzimy z różnych wojawództw, bo jesteśmy ogólnopolscy, ale również z różnych środowisk.

00:01:26: Fundacje Obalamit, fundacje nie tworzą tylko prawnicy.

00:01:29: No

00:01:30: właśnie, pytam, ponieważ dla mnie Fundacja Waria Poznania reprezentuje niesamowitą sprawą.

00:01:37: To co wy robicie, wasze działania rzecznicze można powiedzieć, interwenujące, zmieniające prawo statuty, bo wiem, że interweniowaliście też w sprawie poprawek w ustawie dotyczącej praw ucznia, to o to jeszcze zapytam.

00:01:52: Jakby zachwycające jest to, że osoby w tak młodym wieku już się angażują i wydaje mi się też, że temat szkół i praw uczniowskich jest też trochę takim tematem przez dorosłych marginalizowany.

00:02:06: Czy też mieliście takie wrażenie?

00:02:08: Zgadza się.

00:02:09: Dorośli może nie zdają sobie sprawy z tego, jak wiele rzeczy dzieje się w szkołach.

00:02:14: Uważam, że osoby dorosły marginalizują.

00:02:17: Sytuacje, które dzieją się w szkole, nie obchodzi ich.

00:02:21: W większości problemy, z którymi burkają się młode osoby.

00:02:26: Ostatnio pisałam taki artykuł na stronę, że dorośli bardzo lubią mówić przez godzinę o tym, że powinno się dawać głos młodym osobom, zamiast faktycznie wstać i podać im mikrofon na sali.

00:02:39: Dorośli po prostu nie doceniają sprawczości osób.

00:02:43: młodych.

00:02:44: No właśnie, bo mówi się tym bardziej o tym, że te młodsze pokolenia są rozszczeniowe, tak wygodnickie.

00:02:51: Nie chcę tutaj powielać tych schematów wręcz sama.

00:02:54: Słucham często tego z dezaprobatą,

00:02:57: ale

00:02:57: wy totalnie to przełamujecie, bo ta młodzież też, która jest z wami reprezentująca szkoły średnie działa i zmienia i rzeczywiście macie wpływ.

00:03:08: Jaki jest ten wasz wpływ, gdybyś mogła opowiedzieć?

00:03:10: Przede

00:03:10: wszystkim podjęliśmy w ciągu tych trzech lat naszej działalności ponad pół tysiąca interwencji.

00:03:17: Łącznie to wychodzi jedna interwencja co dwa dni.

00:03:21: Jest to ogromna skala, z jaką, że tak powiem, przeżymy pomoc osobom uczącym się, ale nie tylko.

00:03:26: Pomagamy również dyrekcji zmieniać statut od góry, bo rektorze nie są prawnikami i też nie muszą być, ale najważniejsza jest ta otwartość na zmiany i przede wszystkim postawienie osoby uczące się jako priorytet.

00:03:41: Zmieniamy też prawo odświatowe od góry, ponieważ uszyliśmy kilka miesięcy temu z programem koordynatorów regionalnych.

00:03:48: Te osoby kontaktują się bezpośrednio z swoim kuratorem w danym województwie i umawiałem się z nimi na spotkanie w celu wypracowania jakiejś współpracy między fundacją a kuratorium.

00:03:59: Mogę się pochwalić, że już dwa tygodnie temu podpisaliśmy porozumienie z kuratorium oświaty w Gorzowie Wielkopolskim, że będziemy wprowadzać zmiany w statutach w całym województwie, tak jak to też zrobiliśmy w tym roku w województwie Wielkopolski.

00:04:13: Więc że tak powiem idziemy na przykład jako fundacja.

00:04:15: Czyli

00:04:15: rozumiem, że w Poznaniu też Jakby współpracujecie i działacie.

00:04:19: Tak, w Poznaniu, bodajże drugiego czerwca tego roku, wystosowaliśmy jako zespół przyjaznej szkoły rekomendacje wraz z innymi organizacjami wielkopolskimi, rekomendacje do statutu w szkół, gdzie dyrektorzy mogą się zainspirować i mają taki fundament rzeczy, które są zgodne z prawem i które mogą wsadzić do tego statutu.

00:04:47: A dlaczego to jest ważne?

00:04:48: Co tam w ogóle wymaga zmiany, gdybyś mogła opowiedzieć?

00:04:51: Przede

00:04:51: wszystkim w statutach powinno się postawić nacisk na szanowanie drugiego człowieka, czego nie widać w większości sprawdzonych przez nas statutów.

00:05:02: Chodzi mi tutaj o to, że dyrektorzy uwielbiają regulować wygląd.

00:05:06: Osobuczących się.

00:05:07: uwielbiają regulować inne zasady dla dziewczynek, inne dziewczyny dla chłopców, zapominając w ogóle o osobach niebinarnych na przykład i uwielbiają po prostu kontrolować społeczną szkolną zamiast ją wspierać poprzez ten statut.

00:05:20: A my myślisz, że statut ma rzeczywisty wpływ?

00:05:24: na funkcjonowanie szkoły.

00:05:25: Zgadzam się tak.

00:05:26: Statut tak naprawdę jest fundamentem działania szkoły, ponieważ wszystkie rzeczy, jakie się dzieją w szkole są właśnie w oparciu o Statut.

00:05:36: Jeśli nauczyciel postępuje w jakikolwiek sposób, jego oparcie musi znajdować się w Statucie.

00:05:42: Myślisz,

00:05:42: że to sprawia, że uczniowie też częściej sięgają po Statuty, żeby znać ich treść, bo po prostu sama ze swojego doświadczenia pamiętam, że nie miałam pojęcia, że moja szkoła ma Statut i nikt nawet do niego nie zajrzałam, więc wydaje mi się to zupełnie czymś martwym, ale kiedy zapewne się o tym mówi, jest to jakaś obrona praw i zakładam, że uczniowie zapoznają się z tymi dokumentami chętniej.

00:06:07: Poruszyłaś

00:06:07: teraz bardzo ważny temat naszej działalności, czyli fakt, że osoby uczące się nie wiedzą, że mają prawa, nie wiedzą, że powinny być szanowane w szkole i nie wiedzą, że nauczyciele i dyrekcja.

00:06:19: to ich prawo łamie.

00:06:21: I to też jest jedno z kluczowych naszych działań w Fundacji, ponieważ chcemy pokazać tym.

00:06:26: osobą, że są podmiotem, a nie przedmiotem systemu edukacji.

00:06:30: A

00:06:30: co by było takim twoim marzeniem?

00:06:32: Jak miałaby wyglądać rzeczywistość szkolna uczniowska w Polsce?

00:06:36: Myślę, że rzeczywistość szkolna w Polsce powinna opierać się na partnerstwie, że nauczyciel, nauczycielka.

00:06:43: osoby z grona pedagogicznego powinny podchodzić do osoby uczącej się jako swojego partnera rozmowy, a nie osoba, którą nakładasz na nią cały czas obowiązki.

00:06:56: bez jakiegokolwiek wsparcia.

00:06:57: Czy można się do Was zwrócić z jakąś taką prośbą o interwencję, jak to wygląda?

00:07:03: Tak, jesteśmy dostępni pod mailem Twoje prawa, małpawariapoznania.pl oraz jeśli potrzebujecie pomocy w języku ukraińskim, to Twojej prawa, małpawariapoznania.pl i udzielamy tej pomocy dwujęzycznie.

00:07:17: Dziękuję Ci za rozmowę.

00:07:18: Moją gościnią była Marta Janicka z Fundacji Waria Poznania.

00:07:22: Ja nazywam się Aleksandra Chromada.

00:07:30: Poza schematem.